Η Moody's επιβεβαιώνει σε Baa3 την Ελλάδα, σταθερό το outlook - Yποβάθμιση αν επιδεινωθεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή

Παράλληλα, ο οίκος αναγνωρίζει ότι, παρά τη σημαντική αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών, το δημόσιο χρέος θα παραμείνει σε πολύ υψηλά επίπεδα ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ωστόσο, επισημαίνει ότι η ευνοϊκή δομή του χρέους και το μεγάλο ταμειακό απόθεμα λειτουργούν ως σημαντικοί παράγοντες περιορισμού των κινδύνων.
Την ίδια στιγμή, η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει ισχυρή ικανότητα απορρόφησης των ευρωπαϊκών πόρων, οι οποίοι σε συνδυασμό με την αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων αναμένεται να στηρίξουν την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τη Moody’s, η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων θα συμβάλει στην ενίσχυση του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης, αντισταθμίζοντας εν μέρει τις αρνητικές επιπτώσεις από τη δημογραφική γήρανση.
Πιο αναλυτικά:

Ισχυρή δημοσιονομική επίδοση και μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα

Η Moody’s υπογραμμίζει ότι η δημοσιονομική πορεία της Ελλάδας μετά την πανδημία υπερβαίνει συστηματικά τις προσδοκίες, αποτελώντας έναν από τους βασικούς πυλώνες της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας.
Ο οίκος εκτιμά ότι το πρωτογενές πλεόνασμα το 2025 θα διαμορφωθεί στο 4,4% του ΑΕΠ, αποτέλεσμα του συνδυασμού ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης, πολύ υψηλών φορολογικών εσόδων και αυστηρού ελέγχου των δαπανών.
Η επίδοση αυτή έρχεται μετά από ένα ήδη εξαιρετικό αποτέλεσμα το 2024, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα έφθασε το 4,7% του ΑΕΠ, συμβάλλοντας στη σημαντική μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Moody’s:

• Το δημόσιο χρέος υποχώρησε περίπου στο 154% του ΑΕΠ στο τέλος του 2024

• Το 2025 εκτιμάται ότι μειώθηκε στο 148% του ΑΕΠ, στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2010

Ο οίκος αναμένει ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα θα παραμείνουν άνω του 3% του ΑΕΠ την περίοδο 2026–2027, γεγονός που θα οδηγήσει σε περαιτέρω αποκλιμάκωση του χρέους κοντά στο 140% του ΑΕΠ έως το 2027.

Ανάπτυξη με μοχλό τις επενδύσεις

Ο οίκος επισημαίνει ότι οι μακροοικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας παραμένουν ισχυρές, επιβεβαιώνοντας την εκτίμηση για μια βιώσιμη αναπτυξιακή δυναμική με βασικό μοχλό τις επενδύσεις.
Εκτιμά ότι το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε περίπου κατά 2,1% το 2025, ρυθμός αντίστοιχος με εκείνον της περιόδου 2023–2024, παρά την επιβράδυνση του παγκόσμιου οικονομικού περιβάλλοντος και την εξομάλυνση της τουριστικής δραστηριότητας.
Ιδιαίτερα θετική θεωρείται η σύνθεση της ανάπτυξης, καθώς οι ιδιωτικές επενδύσεις αποτελούν τον βασικό κινητήριο μοχλό της οικονομίας τα τελευταία έξι χρόνια.
Η επενδυτική δραστηριότητα έχει ήδη περιορίσει σημαντικά το επενδυτικό κενό της ελληνικής οικονομίας, με αποτέλεσμα ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ να αυξηθεί από περίπου 11% σε περίπου 16% το 2024 και να καταγραφεί περαιτέρω βελτίωση και το 2025.

Προκλήσεις από το δημογραφικό

Ωστόσο, ο οίκος επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σχετικά μικρό μέγεθος και προκλήσεις στο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης λόγω των δυσμενών δημογραφικών εξελίξεων.
Παράλληλα, η βαθμολογία baa1 για τους θεσμούς και τη διακυβέρνηση αντανακλά τη σημαντική πρόοδο στην υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες έχουν ήδη αποδώσει απτά αποτελέσματα σε πολλούς τομείς.
Η αξιολόγηση εξακολουθεί να επηρεάζεται από την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους το 2012, η οποία συνεχίζει να λαμβάνεται υπόψη στη συνολική εκτίμηση του πιστωτικού κινδύνου.

Σημαντική πρόοδος στις τράπεζες, αλλά παραμένουν κίνδυνοι

Η Moody’s αναγνωρίζει ότι ο ελληνικός τραπεζικός τομέας έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, αποτελώντας έναν από τους βασικούς παράγοντες σταθεροποίησης της οικονομίας. Οι μεταρρυθμίσεις, η ενίσχυση της εποπτείας και τα προγράμματα εξυγίανσης των ισολογισμών συνέβαλαν στη δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs), τα οποία στο παρελθόν αποτελούσαν έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας.
Σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης, η βελτίωση της ποιότητας των τραπεζικών χαρτοφυλακίων και η ενίσχυση των κεφαλαιακών δεικτών έχουν αυξήσει σημαντικά την ανθεκτικότητα του κλάδου. Η εξέλιξη αυτή έχει επιτρέψει στις ελληνικές τράπεζες να επανέλθουν πιο ενεργά στη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, ιδιαίτερα σε τομείς που σχετίζονται με επενδύσεις και αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.
Ωστόσο, η Moody’s επισημαίνει ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τον τραπεζικό τομέα δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως. Παρά τη μεγάλη πρόοδο στη μείωση των NPLs, το τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί να αποτελεί βασικό παράγοντα στην αξιολόγηση της «ευπάθειας σε κινδύνους γεγονότων» (event risk) για την Ελλάδα.
Ο οίκος τονίζει ότι η διατήρηση της σταθερότητας των τραπεζών και η περαιτέρω ενίσχυση της κερδοφορίας τους θα αποτελέσουν κρίσιμους παράγοντες για τη μελλοντική πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας. Παράλληλα, η συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης και των μεταρρυθμίσεων θα συμβάλει στη διατήρηση της θετικής δυναμικής του κλάδου.

Γιατί διατηρείται το σταθερό outlook

Το σταθερό outlook αντανακλά την εκτίμηση της Moody’s ότι η πολύ ισχυρή δημοσιονομική επίδοση της Ελλάδας θα μετριαστεί σταδιακά, αν και το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να μειώνεται.
Παράλληλα, ο οίκος επισημαίνει ότι ορισμένες από τις βασικές πιστωτικές προκλήσεις της χώρας θα χρειαστούν χρόνο για να βελτιωθούν, ακόμη κι αν το θεσμικό και πολιτικό περιβάλλον παραμείνει σταθερό.
Στο βασικό σενάριο της Moody’s:

• η ολοκλήρωση των θεσμικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων απαιτεί χρόνο

• η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί μετά την ολοκλήρωση της απορρόφησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης

• οι δημογραφικές εξελίξεις θα αποτελέσουν σημαντικό εμπόδιο για τη μελλοντική ανάπτυξη

Παρά την ταχεία αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών, η Moody’s εκτιμά ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα παραμείνει μεταξύ των υψηλότερων στο σύνολο των χωρών που αξιολογεί έως το τέλος της δεκαετίας.

Πότε μπορεί να αναβαθμιστεί/υποβαθμιστεί η Ελλάδα

Ανοδικές πιέσεις στην αξιολόγηση Baa3 θα μπορούσαν να προκύψουν εάν καταγραφεί πιο γρήγορη και διατηρήσιμη μείωση του δημόσιου χρέους από αυτή που αναμένεται σήμερα.
Θετικά για την πιστοληπτική ικανότητα θα ήταν επίσης:

• η επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων

• η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος

• η μεγαλύτερη διαφοροποίηση της οικονομίας

• η αύξηση του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης πέρα από τις σημερινές εκτιμήσεις

Αντίθετα, καθοδικές πιέσεις στην αξιολόγηση θα μπορούσαν να προκύψουν σε περίπτωση αναστροφής της οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια.
Ειδικότερα, η Moody’s επισημαίνει ότι αρνητικές επιπτώσεις θα μπορούσαν να προκύψουν από:

• σημαντική και διατηρήσιμη επιδείνωση της δημοσιονομικής θέσης

• σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης του τραπεζικού τομέα

• υποχώρηση ή ακύρωση βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων

Παράλληλα, μια σημαντική επιδείνωση της γεωπολιτικής κατάστασης στην Ευρώπη, που θα οδηγούσε σε αποδυνάμωση της στήριξης από βασικούς συμμάχους, θα μπορούσε επίσης να ασκήσει πιέσεις στην αξιολόγηση ή στις προοπτικές της χώρας.

Ιδιαίτερη αναφορά στη Μέση Ανατολή... και τις ΗΠΑ

Η Moody’s τονίζει ότι μια σημαντική επιδείνωση της γεωπολιτικής κατάστασης στην Ευρώπη θα μπορούσε επίσης να επηρεάσει αρνητικά την αξιολόγηση της Ελλάδας. Ειδικότερα, εάν υπάρξουν σαφείς ενδείξεις ότι αποδυναμώνεται η στήριξη από βασικούς συμμάχους της χώρας – και ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες – τότε θα μπορούσαν να αυξηθούν οι πιέσεις τόσο στις προοπτικές όσο και στην πιστοληπτική αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας...

www.bankingnews.gr